Marianne Siréta: wanneer vertaling en SEO samenkomen

Een paar weken geleden legde Marianne Siréta, docent aan de ISIT en expert in vertaling, lokalisatie en transcreatie, het belang uit van het lokaliseren van uw website. Deze week zet ze haar Googlebot-hoed op en legt ze uit waarom meertalige SEO een andere cruciale stap is om in de roos te schieten en uw doelpubliek te bereiken.

Waarom is SEO belangrijk voor een website?
Zoals ik altijd tegen mijn studenten zeg, zijn er twee redenen voor het schrijven van content voor het internet en deze redenen vullen elkaar aan: de eerste reden is gelezen worden door online internetgebruikers en de tweede reden is dit mogelijk maken door te worden gesignaleerd door “ranking bots” van zoekmachines. Je kunt de beste website van de wereld hebben waarop je de beste producten aanbiedt, maar als niemand de website vindt als hij op het internet surft (meestal via Google, niettemin is het belangrijk de surfgewoonten van uw doelpubliek te kennen), dan zal de site een eenzaam bestaan kennen. Het doel van SEO is dus: zo hoog mogelijk gepositioneerd worden in de resultaten, en sowieso op de eerste pagina (weinig mensen bekijken de tweede pagina, en de derde pagina wordt al helemaal zeer zelden bekeken) met de zoekwoorden (keywords) die het meest worden gebruikt bij het zoeken door de internetgebruikers die geïnteresseerd zijn in uw diensten of producten.

Welke methoden kunnen worden toegepast om ervoor te zorgen dat een site hoog wordt gepositioneerd door Google?
Er zijn drie hoofdelementen als het gaat om SEO: de zichtbare content (tekst, opmaak), de onzichtbare content (HTML-code, zoals title-tags) en de links (naar welke sites linkt uw website, en vooral, welke sites linken naar u terug). In het kort, de zoekmachine “leest” de tekst van uw site op zoek naar keywords, waarbij ook rekening wordt gehouden met de opmaak (een dikgedrukt woord is belangrijker, bijvoorbeeld), evenals de tags die onzichtbaar zijn voor de lezer (een H1 kop is belangrijker dan een H2 kop, en is op zijn beurt weer belangrijker dan een P paragraaf). Om “een idee” te krijgen van de content van de website, kijkt de bot ook naar externe hyperlinks die de website verbinden met andere sites – welke sites worden “goedgekeurd” door de site en door welke sites wordt de site “goedgekeurd”. Als de VN of een andere grote organisatie naar uw website linkt, dan zal dit zeker een positief effect hebben! Iets realistischer, als het u lukt uw site onderdeel te laten uitmaken van een netwerk van websites die relatief populair zijn in uw vakgebied, dan is dit een uitstekende methode om uw positionering te verbeteren.
Laten we teruggaan naar het keyword, het belangrijkste element en, bovendien, het element waar de vertaler direct mee te maken krijgt. Deze woorden dienen op verschillende plaatsen te worden herhaald, zodat de zoekmachine het belang van het woord ziet. Ze kunnen gebruikt worden in kopjes, meta-beschrijvingen, artikelen (herhaald, maar ook niet te vaak, en door gebruik te maken van verschillende opmaakopties en, bovendien, begeleid door synoniemen en hun lexicale domeinen, die door algoritmen van zoekmachines steeds beter herkend worden), tags, bijschriften van afbeeldingen, etc. Bij het vertalen van een artikel voor het internet is het belangrijk extra aandacht te geven aan keywords en u dient zich in de schoenen te plaatsen van een internetgebruiker uit de doelcultuur. Welke woorden gebruikt hij of zij in het zoekveld bij het zoeken naar uw producten of diensten? Dit zijn niet altijd letterlijke vertalingen van de originele keywords uit de brontekst.

Bijvoorbeeld, in een opdracht die ik aan mijn studenten geef, bestuderen we een blogartikel in het Spaans over SEO. Ik vraag hen belangrijke woorden te identificeren die herhaaldelijk worden gebruikt en een lijst te maken van de keywords in het Frans die gebruikt moeten worden bij het vertalen en aanpassen van het artikel. Voor sommige woorden werkt een directe vertaling prima: “buscador” (zoekmachine), “palabra clave” (keyword), “optimización” (optimization), etc. Een belangrijk woord ontbreekt en eigenlijk is dit HET belangrijkste Franse woord in dit domein: “référencement” (SEO). Dit woord (in deze context) bestaat niet in het Spaans (“indexación” wordt zelden gebruikt en “referenciación” nog minder). In plaats daarvan wordt in het Spaans “SEO” (het Engelse acroniem) gebruikt en “optimización” (optimization). Het is daarom erg belangrijk onderzoek te doen naar de correcte keywords en deze te controleren door op Google te zoeken en door gebruik te maken van hulpmiddelen als Google Adwords (dit programma toont de relevantie van keywords).

Werkt u voor een vertaalbureau dat diensten voor websitevertaling aanbiedt, en zo ja, leveren zij de keywords voor u of dient u ze zelf te zoeken?
Ik werk af en toe voor een bureau dat gespecialiseerd is in dit vakgebied, maar meestal voer ik het onderzoek naar keywords zelf uit. Het is zelfs zo dat die taak soms onder een compleet ander contract valt dan de vertaling of het schrijven. Ik krijg een lijst keywords in de brontaal, of een artikel dat is geschreven in de brontaal, en dan lever ik een lijst met “equivalenten” in de doeltaal. Of, soms krijg ik een artikel toegezonden dat al is geschreven door de klant en ik dien dan de relevante keywords toe te voegen of te versterken. De lijst die ik lever, kan dan eventueel worden gecontroleerd door een SEO-specialist, of eventueel worden gebruikt om links van zoekresultaten aan te schaffen (“betaald zoeken” of SEA; dit zijn de gesponsorde links die boven de “normale” zoekresultaten verschijnen).

Als ik direct voor een klant werk, dan neem ik de verantwoordelijkheid van de SEO meestal zelf op me, of op zijn minst het vertaal gerelateerde deel: het selecteren van keywords, het aanpassen van het bestand voor het internet, en ik geef normaal gesproken aanbevelingen voor de rest, met betrekking tot, bijvoorbeeld, de linkstrategie. In dit geval lever ik een tekstdocument met wat extra opmerkingen over de meta-tags die gebruikt dienen te worden. Soms geeft de klant me toegang tot het platform dat wordt gebruikt voor de website en dan kan ik mijn vertaling direct zelf invoeren, inclusief de meta-tags (dit is, natuurlijk, afhankelijk van het goedkeuringsproces van de website en de interne hulpmiddelen voor webontwikkeling die door het bedrijf worden gebruikt).

Begrijpen bedrijven het nut van SEO-vertalingen?
SEO dringt het vocabulaire van vele bedrijven binnen, zelfs dat van de kleinste bedrijfjes. Toch blijft het mechanisme zelf voor sommigen behoorlijk ondoorzichtig en mysterieus. Over het algemeen geldt dat hoe verder bedrijven af staan van het vakgebied van IT en marketing, hoe minder ze beschikken over deze vaardigheden. Het is tamelijk eenvoudig een simpele website te creëren met de hulpmiddelen die tegenwoordig beschikbaar zijn. Het is heel iets anders daadwerkelijk effectief voor het internet te schrijven en de goede zoek gerelateerde elementen (zoals heading-tags) te selecteren en te gebruiken. Er bestaat ook verwarring tussen “natuurlijk” en “betaald” zoeken (SEO en SEA). Sommigen denken dat het simpeler is om de betreffende keywords gewoon aan te schaffen – een aanpak die ik niet aanbeveel voor kleine organisaties. De kosten kunnen hoog oplopen, wat betekent dat ze nooit in staat zullen zijn te concurreren met grote bedrijven. Dit zal er uiteindelijk in resulteren dat ze het betaalde zoeken moeten laten vallen, en dan hebben zoekmachines de neiging ze een heel laag plaatsje te geven in de rangorde. Hierdoor zijn ze zelfs slechter af dan van tevoren. In ieder geval is betaald zoeken zonder het optimaliseren van uw website voor “natuurlijke” positionering (SEO) geen goed idee. Het is alsof u betaalt voor een dure reclamespot op de televisie, voordat u een netwerk heeft opgebouwd om een beginnende klantenbasis te creëren. Zo blijft het onmogelijk te profiteren van uw netwerk als de reclamespot eenmaal is uitgezonden.

SEO-vertaling wordt in de praktijk nog vrij beperkt toegepast. Dit heeft er met name mee te maken dat de mechanismen van het vertaalproces zelf nogal ondergewaardeerd worden. Veel mensen denken dat het vertalen van een website puur bestaat uit het vervangen van een woord met zijn exacte equivalent in een doeltaal, en hooguit wordt de zinsstructuur wat aangepast. Dit is waarom veel kleine bedrijven hun website nog steeds in-house proberen te vertalen naar het Engels (of Spaans, etc.), want ze “hebben iemand die fatsoenlijk Engels spreekt”. Wat ze niet hebben, is iemand die kan beoordelen of het resultaat goed is of niet. In andere woorden, er is een grote behoefte aan scholing door vertaalbureaus wat betreft het vertaalproces en zoekmachineoptimalisatie en de manier waarop die twee gecombineerd kunnen, en moeten, worden. Het kan erg verhelderend zijn een professionele websitevertaler aan het werk te zien. Professionele websitevertalers hebben een belangrijke taak, ze dienen bedrijven bewust te maken van een behoefte waarvan ze nog niet eens wisten dat ze die hadden.