{"id":10242,"date":"2018-06-23T01:21:21","date_gmt":"2018-06-22T23:21:21","guid":{"rendered":"http:\/\/culturesconnection.com\/?p=10242"},"modified":"2020-08-11T11:20:23","modified_gmt":"2020-08-11T10:20:23","slug":"vertalen-is-het-creeren-van-een-equivalent","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/culturesconnection.com\/nl\/2018\/06\/23\/vertalen-is-het-creeren-van-een-equivalent\/","title":{"rendered":"Vertalen is het cre\u00ebren van een equivalent!"},"content":{"rendered":"

Voor een goede vertaling moet worden gezocht naar een equivalent. Dit is niet altijd een term die lexicaal het meest op de term uit de brontekst lijkt.<\/strong><\/p>\n

De kunst van vertaling…<\/strong><\/h2>\n

Ik zie u al schrikken\u2026 Maar maak u geen zorgen, ik ga u niet vervelen met een ellenlange uitleg over allerlei verschillende vertaaltheorie\u00ebn<\/a> die al ontwikkeld zijn door vooraanstaande lingu\u00efsten en andere vertalers. In de praktijk ben ik een fervent aanhanger van de Theorie van betekenis (Theory of meaning).<\/span><\/p>\n

Zonder twijfel zult u me ervan beschuldigen dat ik mijn eigen belangen verdedig: ik heb gestudeerd aan de ESIT, de school waar deze theorie ontstaan is. Volgens deze theorie, ik citeer een van mijn docenten: \u2018\u2019is vertaling niet werken met taal of met woorden, maar het is werken met de boodschap, met de betekenis. [\u2026] De boodschap moet worden GEDEVERBALISEERD, nadat de boodschap begrepen is en vervolgens moet deze geherformuleerd worden\u2019\u2019\u00b9. Om goed te kunnen vertalen zijn de randvoorwaarden dat u vloeiend bent in uw moedertaal en dat u de brontaal goed spreekt en de bijbehorende cultuur kent, zonder dat u noodzakelijk tweetalig bent (iets dat klanten niet altijd begrijpen, maar dat is een andere discussie\u2026).<\/span><\/p>\n

Ik geef toe dat ik mijn eigen belangen verdedig, maar dit doe ik niet vanwege mijn sociale instelling, maar vanwege het feit dat de theorie een idee uitstraalt waarin de boodschap wordt gezien als iets meer dan een groep woorden. Voor mij is dit altijd logisch geweest, en daarnaast zorgt het ervoor dat in de dagelijkse praktijk van het vertalen fouten en vaagheden worden voorkomen in vakgebieden waar precisie is vereist, bijvoorbeeld technische vertaling.<\/span><\/p>\n

Ik zit al een tijd na te denken over de methoden die sommige collega\u2019s gebruiken om te ontdekken wat de betekenis van een term of woordgroep is, om die vervolgens te vertalen zonder \u2018\u2019door de mand te vallen\u2019\u2019. \u00a0Deze vraag komt voort uit het kleine beetje ervaring dat ik heb wat betreft de revisie van juridische en financi\u00eble vertalingen, en die ervaring is puur praktisch. Het valt me op bij deze revisies dat sommige vertalers de gewoonte hebben gebruik te maken van hulpmiddelen, zoals lexicons en gespecialiseerde woordenlijsten, bij het zoeken naar een geschikt equivalent. Dit kan goede resultaten opleveren wanneer er een overeenkomst bestaat tussen een \u2018\u2019correspondence\u2019\u2019 (woord-voor-woord-vertaling, formele vertaling) en een equivalent (een term die een equivalente betekenis uit, maar wiens vorm en structuur kunnen verschillen); maar dit kan ook desastreuze gevolgen hebben in bepaalde technische vakgebieden waar termen tot verwarring kunnen leiden, juist omdat ze transparant lijken. Een voorbeeld is privilege<\/em>, een woord dat niet altijd met \u201cprivilege\u201d vertaald kan worden, omdat het woord meerdere betekenissen kan hebben (in de brontaal, in de doeltaal of in beide talen): een ander voorbeeld is knoop<\/em>, dit woord heeft veel verschillende betekenissen, zoals “een verbindingsmiddel bij kleding”, \u201cverbinding tussen twee touwen”, “verdikte plaats aan de stengel van een plant” en het is bovendien een snelheidsmaat in de zeevaart.<\/span><\/p>\n

En dan is er nog de moeilijkheid van het vertalen van uitdrukkingen: hoe dienen we de Engelse uitdrukking \u201cfrom time to time<\/em>\u201d te vertalen? Het is een vervelende uitdrukking, die erg populair is in Engelse contracten. Als we de uitdrukking letterlijk vertalen zou het Nederlands \u2018\u2019van tijd tot tijd\u2019\u2019 zijn. Dit is een correcte uitdrukking, maar wellicht niet altijd de meest passende of gangbare. Hieronder een paar voorbeelden waarin ook alternatieven worden gebruikt.<\/span><\/p>\n